Παρασκευή 27 Μαΐου 2011

Συνάντηση με το συγγραφέα Μάνο Κοντολέων




Συνάντηση με το συγγραφέα Μάνο Κοντολέων

Την Παρασκευή 13 Μαΐου βρέθηκε στο νησί μας καλεσμένος του δημοτικού Ζιπαρίου ο Μάνος Κοντολέων. Στα πλαίσια της επίσκεψης αυτής ο συγγραφέας συναντήθηκε με τη Λέσχη ανάγνωσης Κω και τη Λέσχη Ανάγνωσης του 1ου Γυμνασίου. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε αίθουσα του ξενοδοχείου Αλεξάνδρα , την οποία ευγενικά μας παραχώρησε η κ.Σούλη – Μπακάλογλου.



Ο συγγραφέας μας μίλησε για το έργο του γενικά αλλά και για τον Ανίσχυρο Άγγελο , βιβλίο που είχαν διαβάσει οι μαθητές της Λέσχης Ανάγνωσης και τα μέλη της Λέσχης Ανάγνωσης Κω. Ο κ. Κοντολέων αναφέρθηκε στη λογοτεχνία γενικά λέγοντας πως δεν έπρεπε να διαχωρίζεται σε παιδική , εφηβική και λογοτεχνία για ενήλικες, αλλά ότι η λογοτεχνία απευθύνεται σε όλους ανεξαρτήτως ηλικίας και αυτό που παίζει ρόλο είναι η αξία του λογοτεχνικού έργου. Ένα άρτιο λογοτεχνικό έργο κερδίζει τους αναγνώστες κάθε ηλικίας.



Παράλληλα, μας μίλησε για τον Ανίσχυρο Άγγελο και μας αποκάλυψε ότι ο άγγελος αυτός είναι ο ίδιος ο συγγραφέας, που αδυνατεί να επηρεάσει την ζωή όλων των ηρώων του. Ο κάθε ήρωας στο έργο αυτό έχει προσωπική ευθύνη για τις πράξεις του. Ο κεντρικός ήρωας, η Αγγέλα, ο πατέρας της έχουν την επιλογή να φερθούν κατά τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Το έργο γράφτηκε εν θερμώ και ενώ είχε συμβεί το δραματικό γεγονός της δολοφονίας του δεκαπεντάχρονου Αλέξη. Ο κ.Κοντολέων μας είπε ότι τον ενδιέφερε να δείξει τι συνέβαινε στη σκιά των βασικών γεγονότων. Επίσης μας ανάλυσε τη θέση του για την ύπαρξη και καλών αστυνομικών, που δεν επιλέγουν τη δουλειά τους αλλά έτυχε να βρεθούν στο επάγγελμα αυτό και δεν παύουν να είναι καλοί άνθρωποι με συναισθήματα, γνώσεις και συνείδηση του ρόλου τους (επιλογή ή αποποίηση της αναίτιας βίας).



Μιλώντας για τα βιβλία του «Γεύση πικραμύγδαλου» και «οι Δυο τους κι άλλοι δυο» και παίρνοντας αφορμή από το ρόλο που παίζει η πεθαμένη μητέρα στη Γεύση πικραμύγδαλου, αναφέρθηκε στην σχέση της ζωής και του θανάτου και πως αυτά τα δύο γεγονότα αποτελούν τις πιο σημαντικές στιγμές που έζησε και ό ίδιος στη ζωή του –τη γέννηση των παιδιών του και το θάνατο της μητέρας του. Και τα δυο γεγονότα αν και διαφέρουν έχουν ως κέντρο τη ζωή : το άτομο που μας έδωσε ζωή και τα πλάσματα που θα συνεχίσουν τη δική μας ζωή. Οι άνθρωποι που φεύγουν από κοντά μας δεν παύουν να υπάρχουν στη ζωή μας και να συνομιλούμε μαζί τους, αφού γνωρίζουμε καλά πως σκέπτονταν και πως δρούσαν όταν βρίσκονταν εν ζωή.
Ο κ. Κοντολέων μας μίλησε και για την επιλογή ενός μέρους του αναγνωστικού κοινού να διαβάζει τη λεγόμενη ροζ λογοτεχνία, λέγοντας ότι δεν ακυρώνει τις επιλογές αυτές, αν ικανοποιούν τον αναγνώστη. Αποτελεί, εξάλλου, ευθύνη του κάθε αναγνώστη το τι θα διαβάσει και πόσο θέλει να προχωρήσει τις αναγνώσεις του. Και αναφερόμενος σε περιστατικά από τις επισκέψεις του σε σχολεία τόνισε ότι αποτελεί δικαίωμα του ανθρώπου να μην διαβάζει, αν η εμπειρική σχέση του με τη ζωή είναι τόσο δυνατή που τον καλύπτει.

Τέλος μας μίλησε για τη σχέση λογοτεχνίας και ζωής και κατά πόσο η μια μιμείται την άλλη ενώ αναφέρθηκε στην τεχνική που ακολουθεί ένας συγγραφέας και πόσο αυτή επηρεάζει τη λογοτεχνική αξία του έργου.

Η ζεστή και φιλική ατμόσφαιρα που δημιουργήθηκε βοήθησε ώστε η συνάντηση να κρατήσει κοντά τρεις ώρες!Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε από καρδιάς το συγγραφέα για τη συνάντηση αυτή και να του ευχηθούμε πάντα λογοτεχνικές επιτυχίες!Και φυσικά τον περιμένουμε ξανά στην Κω!


Κυριακή 15 Μαΐου 2011

HISHAM MATAR / ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΑΝΔΡΩΝ


    

HISHAM M
ATAR
  /   ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΑΝΔΡΩΝ

Γράφω με αφορμή ένα βιβλίο που διαβάσαμε πρόσφατα στη λέσχη και που θα ήθελα να σας προτείνω. Πρόκειται για το «Στη χώρα των ανδρών» τουHisham Matar. 

Η ιστορία εκτυλίσσεται στη Λιβύη του Καντάφι στο τέλος της δεκαετίας του ʼ70. Ένας εννιάχρονος, ο Σουλεϊμάν, βιώνει με τον χειρότερο  τρόπο την αγριότητα  ενός απόλυτα  αυταρχικού καθεστώτος. Όταν ο πατέρας ενός φίλου του συλλαμβάνεται από την μυστική αστυνομία ως ύποπτος αντεπαναστατικής δράσης, δεν φαντάζεται ότι ο επόμενος που θα ακολουθήσει θα είναι ο δικός του πατέρας. Ο συγγραφέας κόβει την ανάσα του αναγνώστη περιγράφοντας λίγο μετά τις σκηνές της ανάκρισης και της δολοφονίας με απαγχονισμό του Ουστάθ Ρασίντ, του πατέρα του μικρού φίλου του.

Ο Hisham Matar απεικονίζει με τον καλύτερο τρόπο ότι πίσω από τον «μεγάλο ηγέτη»  και τον «μεγάλο τιμονιέρη», όπως αποκαλούν τον Καντάφι οι προπαγανδιστές του, δεν κρύβεται τίποτε άλλο από μια ακόμα δικτατορία που έχει αφαιρέσει ακόμα και τα στοιχειώδη δημοκρατικά δικαιώματα  από τους πολίτες της.

Λέξεις όπως ανασφάλεια, κακοποίηση, απαισιοδοξία, αγανάκτηση, λύπη... ο μικρός  Σουλεϊμαν δεν τις μαθαίνει μέσα από ένα εννοιολογικό λεξικό αλλά του τις μαθαίνει βιωματικά η ίδια η ζωή. Αδυνατώντας να κατανοήσει τα δρώμενα γύρω του, δεν διστάζει κάποια στιγμή να συνεργαστεί με τους διώκτες του πατέρα του με την ελπίδα ότι θα τον σώσει.  

Εκτεθειμένος σε φόβους δυσανάλογους για την ηλικία του και σε πιεστικές καταστάσεις,  δίχως βοήθεια από το περιβάλλον του (η μητέρα του αδυνατεί να τον βοηθήσει εγκλωβισμένη στον αλκοολισμό), αναζητά ένα καταφύγιο. Το βρίσκει τελικά στο μικρό εργαστήριο στην ταράτσα του σπιτιού του όπου γίνεται ο χώρος που καταφεύγει για να  ονειρευτεί όταν νοιώθει ότι η πραγματικότητα γύρω του τον συνθλίβει.

Εδώ πρέπει να πούμε ότι ο συγγραφέας μοιράζεται μαζί μας προσωπικές του εμπειρίες εφ’όσον ο πατέρας του υπήρξε θύμα του καθεστώτος Καντάφι. Το βιβλίο αν και γράφτηκε λίγα χρόνια πριν επανέρχεται στο προσκήνιο λόγω των σύγχρονων γεγονότων στη Λιβύη για να μας θυμίσει, να μας πληροφορήσει, να μας συγκινήσει και να μας καθηλώσει με την αυθεντικότητά του.

Σας το προτείνουμε ανεπιφύλακτα!
Νίκος Ξενοκώστας

Πέμπτη 12 Μαΐου 2011

ΒΙΒΛΙΟΑΝΤΑΛΛΑΓΕΣ Σάββατο 14 Μαίου 2011 στην πλατεία Ελευθερίας

Απαντώντας στην πρόσκληση της ένωσης των τοπικών ΜΜΕ, αυτό το Σάββατο 14 Μαΐου θα είμαστε κι εμείς από την Λέσχη Ανάγνωσης της Κω στην πλατεία Ελευθερίας από τις 10,00 εώς τις 2,00 με τις ΒΙΒΛΙΟΑΝΤΑΛΛΕΣ μας, 
ελεύθερη ανταλλαγή μεταχειρισμένων βιβλίων.


 




Κυριακή 1 Μαΐου 2011

«Τα σακιά», Ιωάννα Καρυστιάνη

"Τι έχουν, μωρέ, τα δικά σας σακιά; Μια χρεωκοπία, έναν ξενιτεμένο, κατραπακιές της εφορίας, αποτυχία στον ΑΣΕΠ, μια κακιά πεθερά, έναν νευρασθενικό προϊστάμενο, ένα παιδί που πετάει μολότοφ, ένα τζάκι που ντουμανιάζει το λιβινγκρούμ, οισοφαγική παλινδρόμηση, υψοφοβία, κερατλίκια, ραγάδες στον πισινό. Για περάστε να ρίξετε μια ματιά στο δικό μου, να σας κοπεί ο βήχας."




Στο νέο μυθιστόρημα της Ιωάννας Καρυστιάνη η Βιβή Χολέβα, η κεντρική ηρωίδα του βιβλίου, εργάζεται ως "αποκλειστική κατ' οίκον". Περιποιείται ηλικιωμένους ανθρώπους που έχουν ανάγκη τη φροντίδα της. Έχει έναν γιο, τον Λίνο, ο οποίος βαδίζει σε "περίεργα και σκοτεινά μονοπάτια". Μια ολιγοήμερη άδεια γίνεται αφορμή να φύγουν οι δυο τους για ένα ταξίδι στους Δελφούς. Εκεί, στον ιερό χώρο της ελληνικής αρχαιότητας, μάνα και γιος θα έρθουν κοντά, αν και τους χωρίζει χάσμα βιωμάτων, ένα κενό που μοιάζει να είναι από παλιά αγεφύρωτο. Στις πέντε μέρες που διαρκεί η εκδρομή, ξετυλίγεται το παρελθόν τους ενώ ο αναγνώστης, μέσα από την ορμητική γραφή της συγγραφέως, ανακαλύπτει σταδιακά τι είναι τα σακιά του τίτλου: τα ηθικά και ψυχικά φορτία που κουβαλούν οι ήρωες, αλλά κυρίως τα βάρη που επωμίζεται εδώ και χρόνια ένα μεγάλο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας, το οποίο παρακολουθεί αδύναμο την ιστορία να χαράσσεται ερήμην του και τη ζωή να διαδραματίζεται μακριά του.

(http://www.biblionet.gr/main.asp?page=showbook&bookid=157379)



Το βιβλίο της Ιωάννας Καρυστιάνη, Τα σακιά, προκάλεσε μια έντονη συζήτηση ανάμεσα στα μέλη της λέσχης. Οι περισσότεροι βρήκαμε εξαιρετικό το βιβλίο και θεωρήσαμε τολμηρό και δύσκολο συγχρόνως το θέμα του. Η Καρυστιάνη παρουσιάζει την ιστορία της Βιβής Χολέβα και του γιου της, Λίνου, χωρίς να προσπαθεί να εκμαιεύσει τη συμπάθεια ή την απέχθεια μας. Η ιστορία της Βιβής είναι η ιστορία μιας γυναίκας που παγιδεύτηκε μέσα στα όνειρα των άλλων γι αυτήν-σπουδάζοντας αρχικά κάτι που δεν την αφορούσε-και στη συνέχεια κυνηγώντας το χρήμα και αδιαφορώντας για την κατ’ ουσία σχέση με την οικογένεια που δημιούργησε. Ο γιος της βιώνει τραυματικά τη μοναξιά του και την απομόνωση και παρουσιάζει ψυχοπαθολογική συμπεριφορά.

Η συγγραφέας ξεκινά το βιβλίο με την οργάνωση από τη μητέρα της εκδρομής στους Δελφούς και δεν αποκαλύπτει το μυστικό που καθορίζει τη σχέση των δύο βασικών προσώπων διατηρώντας τη δραματική ένταση. Στη συνέχεια προχωρεί σε μια αναδρομή στο παρελθόν της Βιβής, προσπαθώντας να ανιχνεύσει τα αίτια της προσωπικής της αποτυχίας. Ο λόγος δίνεται έπειτα στο γιο που μιλά για τα προσωπικά του αδιέξοδα και όλα όσα σφράγισαν τη ιδιαιτερότητα του για να φτάσει στο τέλος να παρουσιάσει τη λύση του δράματος με την άμεση εμπλοκή της μητέρας.



Παράλληλα με την εξιστόρηση της ιστορίας η συγγραφέας μας παρουσιάζει και την εξέλιξη της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας, τη στροφή της προς την υλική ευδαιμονία και τον καταναλωτισμό καθώς και την ηθική κατάπτωση. Οι πρωταγωνιστές του δράματος ζουν μέσα σε μια τέτοια κοινωνία και βιώνουν τις αλλαγές της μικροαστικής τάξης στην οποία ανήκουν.

Οι ήρωες δεν έχουν κάτι ηρωικό .Όπως λέει και η ίδια η Καρυστιάνη :

« Οι ζωές τους καθόλου σπάνιες. Πατήσια, ένα μικρομάγαζο, ένα διαμέρισμα, ένα σκυλί, μια ψευτοσχολή, διαδρομές στις γειτονιές της Αθήνας και υποχρεωτικές παρουσίες στο χωριό.

Βιβή και Λίνος δεν είναι εξωγήινα τέρατα και για την ερμήνευση συμπεριφορών και πράξεων δεν καταφεύγω στα προφανή δεκανίκια μιας μάνας πουτάνας ή θρησκόληπτης κι ενός πατέρα τραμπούκου.

Στην καθημερινότητά τους αναγνωρίζουμε κοινά στοιχεία με την καθημερινότητα των πολλών, με τη δική μας καθημερινότητα.

Οι ταραγμένες ψυχές κουρνιάζουν στα σπίτια αδιακρίτως, πλούσια και φτωχά, θεοσεβούμενα και άθεα, σπουδαγμένα και μη, δεξιά κι αριστερά και απολίτικα».

(http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=06/11/2010&id=220296)



Οι ενστάσεις ορισμένων μελών μας αφορούσαν την παρουσίαση του χαρακτήρα της μητέρας πιστεύοντας ότι εμφανίζει στοιχεία δύο διαφορετικών χαρακτήρων, διόλου δικαιολογημένων και την επιφανειακότητα της διαχείρισης του θέματος(η συγγραφέας δεν εμβάθυνε στην ψυχολογική παρουσίαση των ηρώων).

Η συνολική γνώμη ωστόσο ήταν θετική και θεωρούμε ότι τα Σακιά αποτελούν ένα από τα καλύτερα βιβλία που διαβάσαμε φέτος. Κυρίως, γιατί όπως λέει και η ίδια η συγγραφέας « δεν πιστεύω ότι υπάρχουν πεντακάθαρες συνειδήσεις. Ολοι κουβαλούν στο σακί τους, μαζί με τα βάσανα, ομολογημένες ή ανομολόγητες αδικίες που διέπραξαν ή δεν προσπάθησαν να αποτρέψουν»









Δευτέρα 4 Απριλίου 2011

Η κραυγή των λύκων του Βασίλη Κουτσιαρή και του Γιάννη Διακομανώλη

Σε μια εποχή που τα βιβλία για μεγάλα παιδιά (9 ετών και πάνω) είναι στην πλειοψηφία τους ξένα  μεταφρασμένα, πήραμε με μεγάλη χαρά στα χέρια μας την «Κραυγή των λύκων», το βιβλίο δυο νέων εκπαιδευτικών που ζουν στο νησί μας, του Βασίλη Κουτσιαρή και του Γιάννη Διακομανώλη.
Οι συγγραφείς του βιβλίου γνωρίζοντας από το επάγγελμά τους την τάση που κυριαρχεί στην ηλικία αυτή των παιδιών για ταύτιση με ήρωες που ζουν την περιπέτεια, τη γενναιόφρονα στάση και την έκφραση ευγενικών συναισθημάτων δημιούργησαν δυο ήρωες που ανταποκρίνονται σ΄αυτή την τάση: ένα αγόρι κι ένα κορίτσι, το Λούη και την Άννα.
Τοποθέτησαν τη δράση των ηρώων τους σ’ ένα χωριό, τη Βόθη, όπου συμβαίνουν μυστήρια πράγματα.
Διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο του βιβλίου ότι:
«Τη νύχτα στο χωριό αυτό τα φώτα δε σβήνουν ποτέ. Κανείς δεν τολμά να βγει έξω. Φοβούνται τους λύκους.
Ο Λούης, ένα εντεκάχρονο αγόρι, θα ανακαλύψει το μυστικό των λύκων. Η ζωή του θα κινδυνέψει. Η Άννα, η μοναδική του φίλη, θα το καταλάβει και θα προσπαθήσει να τον βοηθήσει.»
Χρησιμοποιώντας τη μαγεία του φανταστικού, οι συγγραφείς μας έκαναν να ζήσουμε την αγωνία και να αισθανθούμε τα συναισθήματα του μικρού Λούη και της φίλης του, παρά το ότι δεν είμαστε παιδιά. Αλλά αυτό δεν είναι και το μυστικό της επιτυχίας ενός παιδικού βιβλίου; Να διαβάζεται δηλαδή απ’ όλες ανεξαιρέτως τις ηλικίες.
Κατάφεραν επίσης να μας μεταφέρουν αβίαστα το μήνυμα της φιλίας και της αγάπης, μήνυμα σπουδαίο και επίκαιρο.
Στα θετικά του βιβλίου επισημάναμε την ενδιαφέρουσα πλοκή, τα ευρήματα που ξαφνιάζουν και την απλή, κατανοητή από τα παιδιά γλώσσα.
Οι ωραίες εικόνες της Ελένης Αϋφαντή ζωντάνεψαν την ατμόσφαιρα και τη μαγεία της ιστορίας.
Κατά τη γνώμη μας, πρόκειται για ένα βιβλίο που μορφώνει το γούστο του παιδιού, αναπτύσσει τη φαντασία του και κυρίως το κάνει να απολαμβάνει την ανάγνωση.

Αναμένουμε τη συνέχεια της προσπάθειάς τους.




Πέμπτη 24 Μαρτίου 2011

Λένε για μας: ο Παναγιώτης Νούτσος στην εφημερίδα Αυγή 26-1-2010


Ημερομηνία δημοσίευσης: 26/12/2010
Τώρα που οι φτωχοί δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι, εργαζόμενοι και συνταξιούχοι, γίνονται φτωχότεροι, ήταν αναμενόμενο να υποστεί αισθητή μείωση και ο εσωτερικός «τουρισμός». Αν συνυπολογισθεί η εμφανής αύξηση του τιμαρίθμου και η έμμεση φορολογία που πλήττει καίρια τα χαμηλά εισοδήματα, καθώς και η απόδειξη των εισιτηρίων έχει εξαιρεθεί από το αφορολόγητο όριο των εισοδημάτων, καθίσταται προφανές τι σημαίνει ένα οικογενειακό ταξίδι σε μια τέτοια δυσχείμερη πραγματικότητα.
Σε κάθε περίπτωση, όσο σφιχτή κι αν είναι η τσέπη μας, τα ερεθίσματα για έναν εναλλακτικό προβληματισμό θα μπορούσαν να δοθούν και σ' ένα δεύτερο «σπίτι»: σ' έναν χώρο μακριά από το καθημερινό πεδίο της εργασίας και συνάμα αρκετά κοντά στην οικογενειακή θαλπωρή και τις εγγενείς της φαντασιακές παραστάσεις. Μια μαθητεία στο «ταξιδεύειν» σημαίνει τη δυνατότητα να διπλασιάζεις τον κόσμο: πέρα απ' αυτόν που σε καθηλώνει στις ανάγκες και τους καταναγκασμούς του επιούσιου, διανοίγεται ένας δεύτερος που μπορεί να φέρει και τη σφραγίδα σου ή έστω την αγρύπνια σου.
Η «αναψυχή», σ' αυτήν την περίπτωση, δεν εξαντλείται στην αναπαραγωγή της εργασιακής δύναμης του ανθρώπου και, πολύ περισσότερο, δεν υποτάσσεται στην αναγκαιότητα του εργάσιμου χρόνου που προφανώς τη χρηματοδοτεί και την ενθαρρύνει. Είναι, επίσης, αντιληπτή η πολυσχιδής σήμερα εκμετάλλευση του «ελεύθερου χρόνου» στους κόλπους μιας «μαζικής κουλτούρας» που εμπορευματοποιεί ό,τι θα μπορούσε να αποτελεί αξία χρήσης και επομένως το μετατρέπει σε ανταλλακτική αξία. Η απάντηση στη γενικευόμενη τάση υπαγωγής του στον εργάσιμο χρόνο, μολονότι συχνά ελλιπής και αποσπασματική, θα μπορούσε να συνδέεται με τα στοιχεία μιας νέας ευαισθησίας που συνάγεται από νέες μορφές συλλογικότητας, μέσα σε «στέκια» αναψυχής που θα τείνουν να καταστούν εστίες πολιτικής παιδείας και κοινωνικών αντισωμάτων.
Ας δούμε από κοντά ένα νηολόγιο. Με τον ποιητή παρέα, μπορείς να καταπλεύσεις στη Σέριφο. Ο Μικρός ναυτίλος, που αποφαίνεται ότι «πλοίο διαρκείας η χώρα μου», επιχειρεί να διακρίνει γιατί το «ένα νησί χωρίζεται σε δύο ή τρία», με την υπόσχεση να μας υποδείξει πώς συντελείται η «διαρκής ανατροπή κάθε χρηστικής αντίληψης για τη φύση του υλικού κόσμου». Κι εκεί που αντιστέκεσαι σε έναν τέτοιο ποιητικό νατουραλισμό από την ανάποδη, έρχεται ο ίδιος ο ποιητής και από τη «γέφυρα ενός πλοίου» σου δείχνει, νοτιοανατολικότερα, τη Μήλο, την Κίμωλο, τη Φολέγανδρο, την Ίο και την «κόρη Θηρασία». Μάλιστα, με «ασβέστη και με θάλασσα» της σιγομιλάει: «Θα σου προσφέρω μια ζωή (τη ζωή που δεν αξιώθηκα) χωρίς αστυνόμους, χωρίς φακέλους, χωρίς κελιά. Μόνο μ' ένα λευκό πουλί πάνω από το κεφάλι σου». Ό,τι δηλαδή δεν πρόλαβαν να ονειρευθούν όσοι μετείχαν στην αιματηρή απεργία των μεταλλωρύχων της Σερίφου (Αύγουστος 1916), με τους τέσσερις νεκρούς από βόλι των «βασιλικών χωροφυλάκων» στο Μεγάλο Λειβάδι.
Ένας άλλος τρόπος «ταξιδιού» είναι να βρεις την αντοχή να παρακολουθήσεις το «Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ με θέματα Υγείας», που πραγματοποιήθηκε για δεύτερη χρονιά στην Κω. Για παράδειγμα, ό,τι αφορά τα μεταλλαγμένα προϊόντα, την ικανότητα της μνήμης, την αγάπη της προσφοράς, τους νέους στην ψυχή, την αποξένωση και τον Ιπποκράτη στην Ολυμπία. Μόνο που στο ίδιο αυτό νησί δεν ξεδίνεις αποκλειστικά με το έργο «Λέσχη Χορού της Άιντα» («Ida's Dance Club»), με το διαγωνισμό χορού ζευγαριών να στρέφεται εναντίον κάθε «αντιξοότητας». Γιατί έχεις τη δυνατότητα να λάβεις μέρος στη «Λέσχη Ανάγνωσης Κω», που δραστηριοποιήθηκε με επιτυχία εδώ και τρία χρόνια, με τη ριζοσπαστική πρωτοβουλία μιας γυναικοπαρέας που δεν αποκλείει κανέναν. Ακόμη κι αν ειπωθεί ότι διαδέχθηκε το «Σύνδεσμο Πολιτικού και Κοινωνικού Διαλόγου», δακτυλοδεικτεί ευκρινέστερα πώς η εξοντωτική διαμάχη σχημάτων της τοπικής αυτοδιοίκησης, τα οποία όμως προέρχονται από τους ίδιους πολιτικούς χώρους, δεν μπορούν να συγκαλύψουν ό,τι διενεργείται στην κεντρική πολιτική σκηνή και προφανώς αφορά όλη την επικράτεια, ιδίως τη νησιωτική.
Κάθε απόπειρα κατανόησης ενός κειμένου εγκλείει απελευθερωτικές δυνατότητες. Και το πιο ουσιαστικό: αυτή την απελευθερωτική έλξη τη συναντάς διαυγέστερα και αμεσότερα, όταν έχεις αποσείσει τα δεσμευτικά πρότυπα, την υστερόβουλη τακτική, το πολιτικό κόστος και ό,τι άλλο συνοδεύει τους δυσπρόσιτους «custodes sacrorum». Μόνο που το «διαβιβάζω» απλουστεύεται σε «διαβάζω», ακόμη και στην περίπτωση που κάποιος «διαβάζει βουλωμένο γράμμα», με κύριο νοηματικό πυρήνα το «μεταφέρειν» ή «μεταδίδειν». Η «ανάγνωση», λοιπόν, ως «υπηρεσία διαβιβάσεων» του ιστορικού ως κοινωνικού όντος, τόσο παλαιότερα όσο και σήμερα με την ηλεκτρονική σκευή της σηματοδοσίας. «Διαβίβαση» νοημάτων επιχειρεί ο καθένας μας και συνάμα δέχεται «μηνύματα» και κάθε είδους συμβολικά αγαθά.
Σ' ένα τέτοιο «ταξίδι» υπονοείται η διαρκής εναλλαγή ρόλων. Όταν δηλαδή διδασκόμενοι καταλαμβάνουν επάξια τη θέση των διδασκόντων και τους ξεπερνούν. Έτσι μπορούν να περιορίσουν δραστικά την εξουσιαστική πλευρά των θεσμών μαθητείας, χωρίς ποτέ να την εξαφανίζουν, ακόμη κι αν υφίστανται αγωγή «υπνοπαιδείας», απ' όποια πλευρά κι αν σταθεί κανείς. Συναφώς, ενδέχεται να πολλαπλασιάζονται τα απρόοπτα που διαφεύγουν από την κανονι(στι)κότητα των λειτουργιών αυτής της μαθητείας. Προφανώς, εδώ και δεκαετίες, οι θεσμοί δημοσιότητας, «συμβατικοί» ή «εικονικοί», υπερβαίνουν κατά πολύ τα όρια της σχολικής σφαίρας, άσχετα αν ο τωρινός μας «σχολαστικισμός» κάποτε είναι προϊόν της «σχόλης» και όχι του «σχολείου».
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΝΟΥΤΣΟΣ

Παρασκευή 4 Μαρτίου 2011

Ο Γιάννης Μακριδάκης στην Κω

Η λέσχη ανάγνωσης Κω σε συνεργασία με το ΕΚΕΒΙ φιλοξένησε στις 26 Φεβρουαρίου τον συγγραφέα Γιάννη Μακριδάκη με αφορμή την κυκλοφορία του νέου του βιβλίου « Λαγού μαλλί»


Στις 6.30 μ.μ ο χώρος του ΚΕΚ 1 είχε γεμίσει με κόσμο που ήθελε να γνωρίσει από κοντά τον συγγραφέα, να συζητήσει μαζί του και να του θέσει ερωτήσεις .


Τα μέλη της λέσχης ανάγνωσης, είχαμε ετοιμάσει μια σειρά ερωτήσεων με αναφορές στα προηγούμενα βιβλία του, με σκοπό να πάρουμε απαντήσεις σε ότι μας ξένισε, μας άρεσε, μας προβλημάτισε και ταυτόχρονα να δώσουμε την ευκαιρία σε όσους δεν είχαν προλάβει να διαβάσουν τα βιβλία του, να πάρουν μια γεύση για την θεματολογία τους.

Ο συγγραφέας, ομιλητικός, αναλυτικός και πρόθυμος να λύσει κάθε απορία, μας μίλησε για θέματα που μας απασχολούν σήμερα όπως το μεταναστευτικό, την οικονομική κρίση, την εκκλησία, τους συγγραφείς, την λογοτεχνία, τις γυναίκες αλλά και για τις προσωπικές του επιλογές, που τον οδήγησαν στο δρόμο της λογοτεχνίας, εγκαταλείποντας μια για πάντα το επάγγελμα του μαθηματικού. Παράλληλα μας μίλησε για το ερευνητικό του έργο και για τον καθοριστικό ρόλο που παίζει η αγάπη για το τόπο του στο συγγραφικό του έργο.

Ενδεικτικά θα σταθούμε στα σημεία που μας έκαναν εντύπωση και αξίζει να τονίσουμε.

Ευαισθητοποιημένος στο θέμα των μεταναστών, εξέφρασε την άποψη ότι από τα χρόνια του Α΄ παγκοσμίου πολέμου που σημειώθηκε μεγάλο μεταναστευτικό κύμα μέχρι και σήμερα δεν έχει αλλάξει τίποτα όσον αφορά την αντιμετώπιση των μεταναστών από την χώρα που τους υποδέχεται.


Ο ίδιος είναι υπέρ της ελεύθερης εισροής μεταναστών στην Ελλάδα από όπου και αν προέρχονται Πακιστάν, Αφγανιστάν, κ.α. Η άποψη του είναι να μην υπάρχουν υψωμένα τείχη αλλά η προσπάθεια των κρατών να αποβλέπει στην αφομοίωση των μεταναστών δίνοντας τους δουλειά, γη να καλλιεργούν .                                                                

Όσο για την ανεργία που επικαλείται το επίσημο κράτος, πιστεύει πως όλα αυτά τα νούμερα είναι πλασματικά και πως δεν μπορεί να υπάρχει ανεργία σε μια χώρα που υπάρχουν εργατικά χέρια και τεράστια γη για καλλιέργεια. Και συνεχίζει, πως όλοι πρέπει να κάνουμε την προσωπική μας επανάσταση, η οποία θα είναι η παραγωγική, αναλαμβάνοντας να καλλιεργούμε και να παράγουμε αυτά που μας είναι απαραίτητα.

Η σχέση του με την εκκλησία είναι μηδενική. Απεχθάνεται τους υποκριτές που η ζωή τους δεν συνάδει με τα όσα η θρησκεία προστάζει και προσπαθούν να διατηρούν την εικόνα του καλού χριστιανού μένοντας στο τυπικό μόνο μέρος καθώς και τους παπάδες, γι΄αυτό και προτιμά να επισκέπτεται τις εκκλησίες, όταν είναι άδειες.

Δεν πιστεύει στην τύχη, αλλά στην σκληρή δουλειά και στις προσωπικές επιλογές, οι οποίες είναι καθοριστικές και συσχετίζοντας το θέμα με το βιβλίο του «δεξιά τσέπη του ράσου» είπε πως ο καθένας μας ξέρει τι είναι αυτό που βάζει στη δεξιά τσέπη του δικού ράσου για να τον πάει μπροστά, ως κινητήριος δύναμη για την ζωή του.

Για το δικό του ταξίδι στη ζωή, είπε πως δεν το είχε κατά νου να γίνει συγγραφέας αλλά του προέκυψε μέσα από την αγάπη του για την έρευνα, στην οποία έχει αφιερώσει ατελείωτες ώρες δουλειάς για πολλά χρόνια, με αποτέλεσμα να έχει μαζέψει τόσο υλικό που η αναγκαιότητα να καταγραφεί ήταν επιβεβλημένη.

Εκτιμά τους συγγραφείς που γράφουν ανεπιτήδευτα όπως Α. Σουρουνη, Ι. Καρυστιάνη, Π.Μάτεσι κ.α. και όχι τους συγγραφείς του σαββατοκύριακου ή αυτούς που γράφουν μετά την κύρια απασχόλησή τους και τα βιβλία τους συγκαταλέγονται στα ευπώλητα των τελευταίων ετών.

Μίλησε με δυσπιστία για τους ευπώλητους συγγραφείς η οποίοι σήμερα μπορεί να κάνουν πωλήσεις έως και 200.000 αντίτυπα, αλλά είναι βέβαιος πως στο μέλλον δε θα τους θυμάται κανείς. Άλλωστε η αληθινή αξία ενός συγγραφέα φαίνεται στο πέρασμα του χρόνου. Ο χρόνος είναι αυτός που καταξιώνει ένα συγγραφέα.

Για τα δικά του βιβλία εξέφρασε την ελπίδα, ότι θα αντέξουν στο χρόνο, ότι η συχνότητα με την οποία γράφει τώρα λόγω του πλούσιου υλικού, στην πορεία θα φθίνει, όσο για την χρήση της ντοπιολαλιάς, την κάνει όχι γιατί έχει την ψευδαίσθηση πως συμβάλλει με αυτόν τον τρόπο στην διατήρηση της μια και ότι διατηρείται σήμερα πεθαίνει αύριο, αλλά γιατί του αρέσει, γιατί είναι η γλώσσα που μιλάει και ακούει σε καθημερινή βάση στο τόπο που ζει και από μόνη της είναι λογοτεχνία.


Επίσης θεωρεί πως είναι κρίμα κουβέντες κάποιου ψαρά, κάποιου τσοπάνη που τις ακούει και ανατριχιάζει να μην υπάρχουν και μέσα στα γραπτά του.

Η θεματολογία των βιβλίων του έχει να κάνει πάντα με γεγονότα, θρύλους, ανθρώπους, τοποθεσίες του νησιού του χωρίς να φοβάται πως αυτό στο μέλλον θα το περιορίσει θεματικά, αφού δεν έχει κανένα πρόβλημα, αν δεν έχει πια τίποτα να γράψει, να σταματήσει και να ασχοληθεί με το ψάρεμα.

Θέλει να γράφει πάντα και μόνο για θέματα που γνωρίζει καλά και έτσι αιτιολόγησε και την έλλειψη γυναικείων χαρακτήρων στα βιβλία του αφού, όπως είπε, δεν τις έχει κατανοήσει.

Τέλος έκανε και μια μικρή αναφορά στο νέο του βιβλίο μιλώντας μας περιληπτικά για το θέμα τονίζοντας την σημασία που έχει η πρώτη πρόταση στα βιβλία του και πόσο τον βασανίζει πάντα η εύρεσή της.

Το κοινό συμμετείχε στη συζήτηση κάνοντας αρκετές ερωτήσεις στον συγγραφέα, κάποιοι διαφώνησαν με συγκεκριμένες θέσεις του, όλοι όμως, όπως διαφάνηκε έφυγαν με θετική εντύπωση για τον Γιάννη Μακριδάκη, έναν άνθρωπο με ενδιαφέρουσα κοινωνική δράση και ένα νέο συγγραφέα που όλα δείχνουν πως έχει να δώσει πολλά στη σύγχρονη λογοτεχνία.

Αναστασία Τσολάκη




Πέμπτη 10 Φεβρουαρίου 2011

Ο Γιάννης Μακριδάκης κοντά μας


Ο Γιάννης Μακριδάκης
θα είναι στην Κω 
στις 26 Φεβρουαρίου 2011 
καλεσμένος από την Λέσχη Ανάγνωσης Κω. 


Η συνάντηση με τον συγγραφέα θα γίνει 
στο ΚΕΚ-ΕΝΑ στο Πλατάνι στις 6,30 μ.μ.




Είσαστε όλοι καλεσμένοι !!! :-)

Η αφορμή της συνάντησης είναι το νέο του βιβλίο "Λαγού Μαλλί" 



αλλά η συζήτηση θα είναι για ολόκληρο το συγγραφικό του έργο. 

Άλλα βιβλία του συγγραφέα:
2010  Ήλιος με δόντια Μυθιστόρημα Εστία
2010  Συρματένιοι, ξεσυρματένιοι· όλοι Μαρτυρίες προσφύγων
και στρατιοτών 1941-1946  Εστία
2009  Η δεξιά τσέπη του ράσου Νουβέλα Εστία
2008 Ανάμισης ντενεκές Μυθιστόρημα Εστία




Σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου 




Δευτέρα 24 Ιανουαρίου 2011

Τα σακιά - Ιωάννα Καρυστιάνη

Η λέσχη ανάγνωσης Κω διαβάζει το βιβλίο: Τα σακιά της Ιωάννας Καρυστιάνη
σε αυτό το βίντεο η συγγραφέας διαβάζει αποσπάσματα από το βιβλίο της:

Δευτέρα 17 Ιανουαρίου 2011

Το Μέγαρο Γιακουμπιάν




Το βιβλίο με το οποίο άνοιξε η αναγνωστική μας αυλαία τη νέα χρονιά ήταν το Μέγαρο Γιακουμπιάν του Αλάα Αλ-Ασουάνι, ένα βιβλίο που άρεσε σε όλους και όλες και προκάλεσε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση.


Λίγα λόγια για τον συγγραφέα: Ο Αλάα αλ-Ασουάνι γεννήθηκε το 1957 στην Αίγυπτο και είναι οδοντίατρος. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Καΐρου και στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις στο Σικάγο (ΗΠΑ). Το «Μέγαρο Γιακουμπιάν» είναι το δεύτερο μυθιστόρημά του και έχει μεταφραστεί σε εννέα γλώσσες.

Το βιβλίο οφείλει τον τίτλο του στο ομώνυμο κτίριο που οικοδομήθηκε τη δεκαετία του ‘30 με παραγγελία του εκατομμυριούχου Αγκόπ Γιακουμπιάν, προέδρου της αρμενικής κοινότητας της Αιγύπτου, στο καλύτερο σημείο της οδού Σουλεϊμάν Μπάσα, στο κέντρο του Καΐρου. Κατοικήθηκε στην αρχή από την αφρόκρεμα της κοινωνίας, για να αλλάξει, μετά την άνοδο του Νάσερ στην εξουσία το 1952, κοινωνική σύνθεση: τότε άρχισε η χρησιμοποίηση των σιδερένιων δωμάτων στην ταράτσα από τις συζύγους των αξιωματικών του αιγυπτιακού στρατού, οι οποίες εγκατέστησαν εκεί το υπηρετικό προσωπικό τους. Οι εργαζόμενοι στα νοικοκυριά των στρατιωτικών παραχώρησαν στη συνέχεια, με το αζημίωτο, τα δώματα σε φτωχούς επαρχιώτες ή εργαζόμενους που είχαν ανάγκη από φτηνή στέγη. Έτσι, μια νέα κοινωνία αναπτύχθηκε πάνω στην ταράτσα, εντελώς διαφορετική από την υπόλοιπη πολυκατοικία. Οι εναπομείναντες ξεπεσμένοι αριστοκράτες θα συνυπάρξουν με τους διεφθαρμένους νεόπλουτους αλλά και με τη «νέα, λαϊκή κοινωνία που αναπτύσσεται στην ταράτσα του Μεγάρου» με παιδιά που τρέχουν ξυπόλητα και μισόγυμνα, «γυναίκες που περνούν τη μέρα τους μαγειρεύοντας, κουτσομπολεύοντας και καυγαδίζοντας» και άνδρες που επιστρέφοντας εξαντλημένοι προσβλέπουν σε τρεις απολαύσεις: ένα πιάτο φαΐ, λίγο μουασέλ και σεξ. Το κτίριο ενσωματώνει, κατά κάποιο τρόπο, τις κοινωνικές μεταβολές που υπέστη η Αίγυπτος τα τελευταία εξήντα-εβδομήντα χρόνια.

Με κινηματογραφική γραφή (δεν είναι τυχαίο ότι έχει μεταφερθεί στον κινηματογράφο από τον αιγύπτιο σκηνοθέτη Marwan Hamed ) και με αβίαστο τρόπο ο συγγραφέας δημιουργεί ένα μυθιστόρημα χαρακτήρων, καλών και κακών, σπουδαίων και ασήμαντων αλλά πάντως αληθινών, με πόθους και πάθη. Εναλλάσσοντας την οπτική του γωνία σκιαγραφεί με ρεαλισμό τον Ζάκι Πασά, έναν πλούσιο κοσμοπολίτη μεσήλικα (τον πιο συμπαθή κατά τη γνώμη μας ήρωα), τον Τάχα, τον γιο του θυρωρού που γίνεται εξτρεμιστής, τη Μποσάινα, μια κοπέλα που εξαιτίας της ανέχειας γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης από τους εργοδότες της, τον αδίστακτο επιχειρηματία χατζή Αζάμ, το Χάτιμ έναν ομοφυλόφιλο αστό δημοσιογράφο και τον αγαπημένο του Άμπου, τον υπηρέτη Αμπασχαρούν και τον αδερφό του Μαλάκ. Ο συγγραφέας παρατηρεί τους ήρωες του με τόλμη και εξηγώντας τα κίνητρα και τις επιδιώξεις τους καταφέρνει να δημιουργήσει ολοκληρωμένους χαρακτήρες. Τα πρόσωπα δρουν στη σύγχρονη Αίγυπτο που αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα όπως η φτώχεια (σελ.80 «Αυτή η χώρα δεν ανήκει σε μας, Τάχα. Ανήκει σ΄ αυτούς που έχουν λεφτά»),,οι ταξικές διαφορές ( ο Τάχα ένας νέος ικανός και φιλόδοξος, προσπάθησε να μπει στη Σχολή της Αστυνομίας αλλά δε έγινε δεκτός μόνο και μόνο γιατί ήταν γιος θυρωρού - σελ.29 «Τα παιδιά των ταπεινών μην τα μαθαίνετε», τη διαφθορά και την υποκρισία στον κλήρο και στην πολιτική (σελ. 112: «Ο αιγυπτιακός λαός είναι ο πιο χειραγωγήσιμος λαός της Γης. Μόλις πάρεις την εξουσία, σου υποτάσσεται, σέρνεται στα πόδια σου και μπορείς να τον κάνεις ό,τι θέλεις. Όποιο κόμμα κι αν είναι στην εξουσία, όταν διενεργεί εκλογές, δεν μπορεί παρά να τις κερδίσει, γιατί ο Αιγύπτιος δεν μπορεί παρά να υποστηρίξει την κυβέρνησή του» ή στη σελ.113: ο χατζής Αζάμ, αφού εξαγόρασε την εκλογή του ως βουλευτής δίνοντας ένα τεράστιο ποσό στον Αλ-Φούλι ,τον αμοραλιστή γενικό Γραμματέα του Πατριωτικού Κόμματος προσεύχεται(!) μαζί του επισφραγίζοντας τη συμφωνία).Ολόκληρο το βιβλίο διαρρέεται από τη σύγκρουση μεταξύ του προοδευτικού στοιχείου και του ακραίου θρησκευτικού (σελ. 121: «Για πρώτη του φορά κατάλαβε ότι η αιγυπτιακή κοινωνία όχι μόνο βρισκόταν ακόμα στην Εποχή της Άγνοιας αλλά δεν ήταν καν ισλαμική, γι’ αυτό ο ηγέτης της εμπόδιζε την εφαρμογή των νόμων του θεού που οι εντολές του καταστρατηγούνταν απροκάλυπτα, το δε Κράτος επέτρεπε το αλκοόλ, τη συνουσία και την τοκογλυφία»).Φυσικά από το βιβλίο δε λείπουν οι αναφορές για τη θέση της γυναίκας (σελ.24 «Οι άνδρες δε δίνουν και πολλή σημασία στους καβγάδες των γυναικών, τους οποίους θεωρούν μία ακόμα απόδειξη εκείνης της εγκεφαλικής ανεπάρκειας για την οποία είχε μιλήσει ο Προφήτης»,με αποκορύφωμα την έκτρωση της Σουάντ παρά τη θέληση της.



Όπως σημειώνεται και στο οπισθόφυλλο του βιβλίου ανάλογο θέμα πραγματεύεται και ο δικός Μ. Καραγάτσης στο 10 και μάλιστα με τον ίδιο ρεαλισμό και την ίδια οξυδέρκεια. Όπως επισημάνθηκε στη συζήτησή μας η ιστορία του Καλογερά στο 10 δε διαφέρει από την ιστορία του Ζάκι Πασά στο Μέγαρο.

Και αφού ο Ασουάνι καταφέρνει να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον ολοκληρώνει με συνέπεια μία μία τις ιστορίες του, δίνοντας σε άλλες δυσάρεστο και σε άλλες αίσιο τέλος. Κάπως έτσι όμως δε συμβαίνει και στη ζωή; Όσο για τον αναγνώστη κλείνει το βιβλίο με εκείνο το αίσθημα ικανοποίησης που του αφήνει ένα ωραίο βιβλίο.


Ελένη Κρικέλη